Άλλη μια φορά ο θεσμός του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστήμιου Γιαννιτσών έδωσε έντονα το πολιτιστικό και επιστημονικό στίγμα του στην πόλη και την ευρύτερη περιοχή μας.
Ο ομιλητής, αναγνωρισμένος καθηγητής με πλούσιο βιογραφικό. ανέλαβε να παρουσιάσει ένα εξαιρετικό κι επίκαιρο θέμα.
Η ομιλία του με τίτλο: ‘’Η ευφυία της τεχνητής νοημοσύνης. Επιτεύγματα, προσδοκίες και ηθικά διαλλείματα’’ σε συνδυασμό με εικόνες, σχεδιαγράμματα και βίντεο πραγματικά κράτησε ψηλά το ενδιαφέρον του κοινού που έσπευσε και παρευρέθηκε πυκνά στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβούλιου της Δημαρχίας Πέλλας την Τρίτη 11-11-2025 στις 19.00΄.
Είναι γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν προέκυψε σήμερα, αλλά δημιουργήθηκε το 1956, όμως εδώ και χρόνια έχει κάνει ραγδαία πρόοδο και σίγουρα επηρεάζει τα επιστημονικά-και όχι μόνον-δεδομένα.
Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές δεν διαθέτουν ευφυία και σκέψη ούτε -εννοείται- ότι συλλογίζονται όπως οι άνθρωποι. Θα λέγαμε ότι προσομοιάζουν με ένα κλειστό δωμάτιο. ‘’Ανοίγουν’’ κι εκτελούν εντολές. Στην ιστορική πορεία του ανθρώπινου γένους η Πρώτη βιομηχανική επανάσταση (ατμομηχανή κλπ) άλλαξε άρδην τον κόσμο. Το ίδιο και η δεύτερη και η τρίτη. Τώρα έχουμε περάσει πλέον στην 4η (νανοτεχνολογία, τρισδιάστατη εκτύπωση, τεχνητή νοημοσύνη κλπ.). Η τεχνολογία κινείται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Κάθε λεπτό εκατομμύρια ημαίηλ, μηνύματα κ.ά. αποστέλλονται παγκοσμίως. Η χώρα μας κάνει και αυτή τα δικά της γοργά βήματα στην τεχνολογία όπως θα είναι σύντομα ο υπερυπολογιστής ‘’Δαίδαλος’’ που θα βρίσκεται στο Λαύριο της Αττικής.
Τι ορίζουμε ως Τεχνητή Νοημοσύνη;
Είναι, λοιπόν, ένας πολυσυλλεκτικός κλάδος της Επιστήμης των Υπολογιστών που ασχολείται με την δημιουργία έξυπνων μηχανών ικανών να εκτελούν ενέργειες που τυπικά θεωρούσαμε ότι απαιτούν ανθρώπινη ευφυία. Δεν κρίνεται ως κάτι ‘’μαγικό’’. Εδώ θα λέγαμε ότι οι εφαρμογές είναι ‘’μαγικές’’! Τέτοια είναι τα οχήματα δίχως οδηγό, επιλογή ταινιών, αναγνώριση εικόνας, μηχανή μετάβασης σε ξένες γλώσσες, ιατρική διάβλεψη κλπ. Διακρίνεται σε: Αδύναμη ή περιορισμένη και σε Ισχυρή ή γενικευμένη. Ορισμένες εφαρμογές της Τ.Ν. ΑΙ είναι η πρόβλεψη κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η πρόβλεψη παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, η πρόβλεψη τιμών μετοχών, η διάγνωση διαταραχών με παιχνίδια ΔΕΠΥ. Σημαντική κρίνεται η χρήση της στην εκπαίδευση όπως αναγνώριση αδύναμων μαθητών, συμμετοχή στα μαθήματα, ψηφιακοί βοηθοί και επίλυση μαθηματικών διαγωνισμών. Χαρακτηριστική και ωφέλιμη η εφαρμογή GPTedu που βοηθάει πολλαπλώς μαθητές, φοιτητές, ερευνητές κ.ά. Κάποτε είχαμε τα σχολεία μας τα ‘’λυσάρια’’ τα οποία και βεβαίως δεν επιτρεπόταν επίσημα. Τώρα είναι αλλιώς τα πράγματα!
Οι τρόποι συλλογιστικής σκέψης έχουν συνεπαγωγή συλλογιστική, απαγωγική συλλογιστική και επαγωγική συλλογιστική. Επειδή είναι αδύνατον να αποθηκεύσουμε όλη την γνώση, την οργανώνουμε και ακολούθως την αποθηκεύουμε. Η μηχανή μάθησης διακρίνεται σε επιβλεπόμενη μάθηση, μη επιβλεπόμενη μάθηση και τέλος ενισχυτική μάθηση.
Τα Τεχνητά Νευρωτικά Δίκτυα (Neuvral Network) είναι μια άλλη σημαντική παράμετρος της ΑΙ. Υφίστανται 86.000.000 νευρώνες και η κάθε μία από αυτές διακλαδίζεται σε άλλα 1000. Μιμούνται τον τρόπο που οι βιολογικοί νευρώνες δίνουν σήμα ο ένας στον άλλο. Οι tranformers είναι μεγάλα νευρωτικά δίκτυα που δίνουν σημασία σε απομακρυσμένες λέξεις για να βρουν τα πιο χρήσιμα συστατικά. Xρησιμοποιούνται στην επεξεργασία της Φυσικής Γλώσσας, στην υπολογιστική όραση και την επεξεργασία του ήχου. Η παραγωγική Τ.Ν. ονομάζεται έτσι γιατί αυτή παράγει και δεν κάνει προβλέψεις. Στην εφαρμογή DALL Ε2 είναι ένα σύστημα ΑΙ που μπορεί να δημιουργήσει ρεαλιστικές εικόνες και τέχνη από μια περιγραφή σε φυσική γλώσσα. Δεν είναι απαραίτητο κάποιος ή κάποια να γνωρίζει προγράμματα για να κάνει χρήση της Τ.Ν. Έτσι έχουμε υπολογιστικά φύλλα, αναγνώριση ομιλίας, αποσαφήνιση εννοιών, γραμματική οριστικών προτάσεων, προεπεξεργαζόμενα δεδομένα. Στα Chatbots υπάρχει εικονικός βοηθός, avatar κ.ά.
Στο GhatGPT έχει δημιουργηθεί εικονικός συνομιλητής που μπορεί να απαντά σε συμπληρωματικές ερωτήσεις, να παραδέχεται τα λάθη του, να αμφισβητεί λανθασμένες υποθέσεις και να απορρίπτει ακατάλληλα αιτήματα.
Εξάλλου η αυτόματη μετάφραση από το google είναι πολύ διαδεδομένη. Ισχυρή ή γενικευμένη Τεχνική Νοημοσύνη είναι το είδος της Τ.Ν. που συναντάμε στους ανθρώπους είναι προσαρμόσιμη, ευέλικτη, ικανή για πραγματική σκέψη/συνείδηση, για να φέρει εις πέρας διάφορες εργασίες, να συζητήσει διάφορα θέματα.
Ένα άλλο σοβαρότατο ζήτημα είναι ο κοινωνικός αντίκτυπος που έχει η εφαρμογή της Τ.Ν. Σε αυτό το πλαίσιο είναι αλήθεια ότι υφίστανται έντονοι προβληματισμοί και ενδοιασμοί. Οι επιπτώσεις σε υγεία, παιδεία, αυτονομία, ελευθερία, σεβασμός προσωπικότητας δημιουργούν σωρεία αντιμαχόμενων απόψεων. Η αμεροληψία, η χειραγώγηση, η παραπλάνηση, η αλλοίωση, η παραπληροφόρηση κ.ά. βρίσκονται σε στενή παρακολούθηση και υφίστανται αντικρουόμενες γνώμες.
Τι συμβαίνει άραγε όταν κάνουμε λάικ (αρέσει) στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (Socials media);Με αυθορμητισμό και ειλικρίνεια εκφραζόμαστε, αυτό είναι αλήθεια, αλλά σύντομα βλέπουμε να προβάλλονται διαφημίσεις, καθοδηγούνται απόψεις, διαμορφώνεται το μέλλον κλπ.
Στο μεταξύ πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης και της παραπλάνησης.
Έντονος είναι ο προβληματισμός σε αυτά που περιμένουμε. Αισιοδοξία και ικανοποίηση για την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά σαφώς και διάχυτη ανησυχία για το τι μέλλεσθε να συμβεί ακόμη στην ανθρωπότητα. Οι άνθρωποι και κυρίως η νεολαία περνούν ατέλειωτες ώρες και ημέρες μπροστά στην οθόνη είτε του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή τους είτε στην μικρή οθόνη του κινητού τους. Οι σχέσεις των ανθρώπων αλλοιώνονται, τα παιδιά ζουν σε ένα ‘’παράλληλο σύμπαν’’ με όλες της συνέπειες που προκύπτουν. Οι φιλίες αλλοτριώνονται, οι άνθρωποι γίνονται ολοένα και πιο εσωστρεφείς, απομονώνονται από τον κοινωνικό περίγυρό τους, αντί να μιλούν με τους συμπολίτες τους μιλούν με εικονικούς συνομιλητές, παύουν να σκέφτονται δημιουργικά και λειτουργικά. Η εγκεφαλική σήψη επέρχεται σταδιακά κι αλλοτριώνονται οι συνειδήσεις και η ψυχαγωγία αλλάζει μορφή και νόημα.
Τα τελικά συμπεράσματα έχουν πολλές παραμέτρους. Ίσως οι επόμενες γενιές να θεωρούν παράξενο ότι κάποτε οι άνθρωποι οδηγούσαν οι ίδιοι τους μια που τα αυτοκίνητα δίχως οδηγούν θα κυριαρχήσουν.
Οι βαριές και επικίνδυνες δουλειές θα είναι παρελθόν, τα ρομπότ θα εργάζονται και θα παράγουν. Πολλά από τα σημερινά επαγγέλματα δεν θα υφίστανται πλέον και σίγουρα θα υπάρχει περισσότερος ελεύθερος χρόνος.
Προσοχή όμως δεν υπάρχουν ψεύτικες ελπίδες και προσμονή. Απαιτείται σύνεση, γνώση, ψυχραιμία, σωστή ερμηνεία και διαχείριση.
Ένας νέος ψηφιακός κόσμος ανατέλλει, ας τον αντιμετωπίσουμε λοιπόν δημιουργικά!
Οι ερωτήσεις και οι απορίες που τέθηκαν από το ακροατήριο αναδεικνύουν άλλη μια φορά το έντονο ενδιαφέρον του κόσμου για τέτοια θέματα, αλλά ταυτοχρόνως και τον έντονο προβληματισμό που είναι διάχυτος και τον απασχολεί βαθύτατα.
Η όλη επιτυχημένη εκδήλωση έκλεισε με την μικρή αλλά και καίρια παρέμβαση του αντιδήμαρχου Πέλλας-Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Κουτούδη Ιωάννη, καθώς και με τον ουσιαστικό προβληματισμό που κατέθεσε ο πρόεδρος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Γιαννιτσών κ. Κωνσταντίνος Κάμτσης. Η βιντεοσκόπηση έγινε από τον Γεώργιο Γρηγοριάδη μέλος του Δ.Σ. της Ι.Λ.Ε. Γιαννιτσών.
Συντονισμός εκδήλωσης, παρουσίαση, κείμενο: Λάζαρος Η. Κενανίδης, διδ. Α.Π.Θ., υπεύθυνος Α.Λ.Π. και μέλος του Δ.Σ. της Ι.Λ.Ε. Γιαννιτσών.
