Αυτοψία πραγματοποίησε νωρίς το πρωί της Δευτέρας 28 Απριλίου η Υπουργός Πολιτισμού στον Αρχαιολογικό Χώρο της Πέλλας μετά από βίντεο στο TikTok που παρουσίαζαν εικόνες φθοράς στο Μουσείο.
Στον Αρχαιολογικό Χώρο της Πέλλας βρέθηκε νωρίς το πρωί της Δευτέρας 28 Απριλίου η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, με σκοπό έκτακτη αυτοψία στον χώρο καθώς και στο ομώνυμο Αρχαιολογικό Μουσείο, καθώς βίντεο που αναρτήθηκε στο TikTok έδειχναν εκτεταμένες φθορές.
Ωστόσο, όπως προέκυψε από την αυτοψία της Υπουργού οι εικόνες που δημοσιεύθηκαν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, με την ίδια να ενημερώνει πως η αρμόδια Εφορία θα κινηθεί νομικά εναντίον των ατόμων που δημοσίευσαν το επίμαχο βίντεο.
Αναφορά έγινε και σε παλιά πινακίδα εγκατεστημένη στο χώρο, που αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού στο διαδίκτυο με την υπουργό να τονίζει ότι «η πινακίδα ανήκει στον Οργανισμό Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού, ο οποίος είχε υλοποιήσει πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού περίπου 3.852.000€, που περιλάμβανε τη δημιουργία 62 σημείων πληροφόρησης σε όλη την Ελλάδα.
Ο οργανισμός τέθηκε σε εκκαθάριση από το 2011 και η συγκεκριμένη τεχνολογική υποδομή έχει πλέον καταστεί ανενεργή λόγω παλαιότητας και ασυμβατότητας με τις σύγχρονες τεχνολογίες. Οποιαδήποτε υπόνοια για κακοδιαχείριση είναι αβάσιμη, καθώς τα στοιχεία είναι πλήρως προσβάσιμα και ελέγξιμα».
Αναλυτικά η τοποθέτηση της Υπουργού
«(…) το περιεχόμενο του βίντεο είναι προσβλητικό για την Πέλλα. (…) η αρμόδια Εφορεία θα κινηθεί νομικά εναντίον όσων εισήλθαν παράνομα στον χώρο και δημοσίευσαν υλικό το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.(…)
Η εικόνα του αρχαιολογικού χώρου δεν έχει καμία σχέση με όσα παρουσιάστηκαν. Το βίντεο αφορά υποδομές εκτός του επισκέψιμου χώρου, οι οποίες δεν σχετίζονται με την εμπειρία των επισκεπτών. Πρόκειται για κτήρια που προορίζονταν να αποτελέσουν τη νέα είσοδο στον αρχαιολογικό χώρο, με προσανατολισμό σύμφωνο με την αρχαία πολεοδομία. Οι εγκαταστάσεις ολοκληρώθηκαν πριν από χρόνια, αλλά η πλήρης ενεργοποίησή τους εκκρεμεί λόγω καθυστερήσεων σε συναρμόδιες υπηρεσίες».
Η υπουργός, συνοδευόμενη από την Μπετίνα Τσιγαρίδα, προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας, αλλά και τοπικούς πολιτευτές της Ν.Δ. σχολίασε μετά από επιτόπιο έλεγχο της κατάστασης πως «το βίντεο είναι εξαιρετικά προσβλητικό για την Πέλλα» και ότι «δεν θα είχα κανένα πρόβλημα να αναλάβω για λογαριασμό της υπηρεσίας οποιαδήποτε ευθύνη, αν ήταν αληθινά αυτά τα οποία παρουσιάστηκαν». Εξήγησε ότι τα κτίρια υποδομής που παρουσιάζονται ως «εγκαταλειμμένα» κατασκευάστηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού πριν από 25 χρόνια (δηλαδή όταν η ίδια ήταν γενική γραμματέας του υπουργείου;), όταν προβλεπόταν ότι η νέα είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο θα γινόταν από τον χώρο εισόδου στην πόλη κατά την αρχαιότητα. «Κανονικά, για να λειτουργήσουν τα κτίρια όπως είχε σχεδιαστεί, θα έπρεπε να έχει γίνει ένας δρόμος, μία είσοδος, να έχουν τοποθετηθεί σημάνσεις, να έχει δημιουργηθεί χώρος στάθμευσης έξω από τη σημερινή πεζογέφυρα, ώστε ο επισκέπτης να μπαίνει στην ίδια οδό και να έχει μπροστά του την ίδια κατεύθυνση που είχε και ο αρχαίος όταν έμπαινε στην πόλη του. Για διάφορους λόγους, αυτό το πράγμα έχει καθυστερήσει»(;) και όχι με ευθύνη του υπουργείου(;).
Σημείωσε πάντως ότι οι εικόνες του βίντεο (με κάποια παράθυρα σπασμένα, ή ξηλωμένα μάρμαρα κ.λπ.) αφορούν χώρο που δεν είναι επισκέψιμος, ενώ στο ένα από τα τρία επίμαχα κτίρια λειτουργούν εργαστήρια αντιγράφων του Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Πολιτιστικών Πόρων.
Ειδικά για την πινακίδα που σχολιάζεται στο βίντεο, για το έργο Ανάπτυξης Συστημάτων Πληροφόρησης Επισκεπτών σε Μουσεία και Αρχαιολογικούς χώρους –ένα από τα 62 info points σε όλη τη χώρα– με προϋπολογισμό 3.852.000 ευρώ, η υπουργός «κάρφωσε» τον δικαιούχο, τον Οργανισμό Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού, που είναι όμως… σε εκκαθάρισή από το 2011. Σύμφωνα με την κ. Μενδώνη, «η τεχνολογία, όπως ξέρετε, ξεπερνιέται πάρα πολύ γρήγορα. Τα μηχανήματα αυτά από το 2015-2016 δεν μπορούσαν πια να ανταποκριθούν, γιατί είχαν αλλάξει τεχνολογίες. Επομένως, η οποιαδήποτε υπόνοια για κακή διαχείριση των χρημάτων δεν υφίσταται»! Σε ό,τι αφορά τις χορτοκοπές η υπουργός ανέφερε ότι δεν ξεκίνησαν ακόμη λόγω των βροχοπτώσεων και είναι προγραμματισμένες τρεις φορές μέχρι το καλοκαίρι.
Ο αρχαιολογικός χώρος των 4.000 στρεμμάτων
Επίσης, στον αρχαιολογικό χώρο των 4.000 στρεμμάτων υπάρχουν δύο αμφιθέατρα -ένα υπαίθριο και ένα στεγασμένο- τα οποία χρησιμοποιούνται τους θερινούς μήνες για εκδηλώσεις. «Ζήτησα από την υπηρεσία -και θα το κάνουμε- να γίνει το κλειστό αμφιθέατρο ένας χώρος ψηφιακών προβολών για την ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Η Εφορεία έχει ήδη έτοιμο κάποιο υλικό, που δεν είναι φτιαγμένο γι’ αυτό το σκοπό, παρ’ όλα αυτά θα χρησιμοποιηθεί για άμεση προβολή», ανέφερε και συμπλήρωσε ότι ταυτόχρονα το Υπουργείο θα υλοποιήσει ένα ερευνητικό πρόγραμμα σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα, ώστε να δημιουργηθεί μια ειδική ψηφιακή προβολή με αξιοποίηση και της τεχνητής νοημοσύνης, που να παρουσιάζει τον Μέγα Αλέξανδρο στους επισκέπτες. «Ο Αλέξανδρος ξεκίνησε από εδώ και συνδυάζει τρεις μαγικές περιοχές της Μακεδονίας μας: Την Πέλλα, τις Αιγές και το Δίο. Είναι τρεις χώροι ιεροί, τους οποίους πρέπει να σεβαστούμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό και να τους προβάλλουμε όσο γίνεται περισσότερο», τόνισε η κ. Μενδώνη. Όσον αφορά στην πινακίδα που σχολιάζεται στο βίντεο, η οποία αναφέρεται στο έργο Ανάπτυξης Συστημάτων Πληροφόρησης Επισκεπτών σε Μουσεία και Αρχαιολογικούς χώρους προϋπολογισμού 3.852.000 ευρώ, ξεκαθάρισε ότι δικαιούχος ήταν ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού -ο οποίος έχει τεθεί σε εκκαθάριση από τον Αύγουστο του 2011- και το έργο αφορά σε τουλάχιστον 62 info points σε όλη την Ελλάδα και όχι μόνο στην Πέλλα.
«Η τεχνολογία, όπως ξέρετε, ξεπερνιέται πάρα πολύ γρήγορα. Τα μηχανήματα αυτά από το 2015-2016 δεν μπορούσαν πια να ανταποκριθούν, γιατί είχαν αλλάξει τεχνολογίες. Επομένως, η οποιαδήποτε υπόνοια για κακή διαχείριση των χρημάτων δεν υφίσταται», δήλωσε. Τέλος, σχολιάζοντας το σημείο που αναφέρεται στα χόρτα, η κ. Μενδώνη είπε πως η χορτοκοπή στους αρχαιολογικούς χώρους ξεκινά τον Μάρτιο και γίνεται σε τρεις φάσεις, αλλά δεν ξεκίνησε ακόμη λόγω των βροχοπτώσεων και άλλωστε τα χόρτα είναι ακόμη πράσινα. «Επομένως, χορτοκοπές θα γίνουν τρεις φορές μέχρι το καλοκαίρι και δεν θα υπάρχουν ξερά χόρτα, που είναι και το μείζων στοιχείο για την προστασία καταρχήν του αρχαιολογικού χώρου από φωτιά και για την αισθητική περιήγηση των επισκεπτών», υπογράμμισε.
Τα μέσα ενημέρωσης που ήταν παρόντα στη συνάντηση με την υπουργό, ξεναγήθηκαν από την προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας Ελισάβετ Τσιγαρίδα στον αρχαιολογικό χώρο, για να δουν από κοντά τα εργαστήρια που λειτουργούν στα κτήρια.
Σε εξέλιξη το πρόγραμμα του υπουργείου Πολιτισμού για την Πέλλα
Πριν αποχωρήσει η υπουργός Πολιτισμού, αναφέρθηκε στα έργα που γίνονται στην περιοχή της Πέλλας και απευθυνόμενη στους βουλευτές της περιοχής που ήταν παρόντες, τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Διονύση Σταμενίτη και τον Γιώργο Καρασμάνη, είπε ότι «το πρόγραμμά μας είναι σε εξέλιξη και πιστεύω ότι τελειώνοντας η κυβερνητική θητεία το 2027 και θα έχουμε κάνει πράξη αυτά τα οποία είχαμε πει από την αρχή, αλλά θα έχουμε δρομολογήσει και σημαντικά ακόμα πράγματα».
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στο Ανάκτορο, που όπως είπε «τελειώνει στο τέλος του χρόνου και αποδίδεται και στον κόσμο», όπως επίσης και ότι στο τέλος του χρόνου «θα πρέπει να τελειώσει και το κάστρο της Αλμωπίας», δύο μεγάλα έργα που είναι ενταγμένα στο ΕΣΠΑ και στο Ταμείο Ανάκαμψης αντίστοιχα. Όσον αφορά στην παλιά Μητρόπολη των Γιαννιτσών η κ. Μενδώνη τόνισε ότι έχουν ολοκληρωθεί και εγκρίθηκαν όλες οι μελέτες. «Το έργο θα εκτελεστεί από την Τεχνική Υπηρεσία της Περιφέρειας. Έχει υποβληθεί τεχνικό δελτίο και είναι στο επίπεδο της διαβούλευσης, με την διαχειριστική αρχή, προκειμένου να προχωρήσει και το έργο αυτό», σημείωσε.
Για το Ισκεντέρ Μπέη Τζαμί στην Πέλλα, το οποίο παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού από την Εθνική Τράπεζα η υπουργός είπε πως «γίνανε οι προκαταρκτικές μελέτες κι αυτή τη στιγμή εκπονεί το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ένα ερευνητικό πρόγραμμα, προκειμένου να δούμε πώς θα διαχειριστούμε το μνημείο. Κάποια πράγματα πρέπει να απομακρυνθούν (νεότερα κτίσματα κλπ), ώστε να αναδειχθεί το ίδιο το μνημείο και να αποδοθεί και αυτό στην πόλη», είπε.
Τέλος, σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας, η υπουργός ανέφερε πως η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων θα υλοποιήσει το έργο αποκατάστασης στο Γενί Τζαμί της Έδεσσας, προϋπολογισμού 2.200.000.
